inceleyin

Bir Ar-Ge firması için teknopark avantajları, üretim maliyetlerini doğrudan etkileyen somut bir teşvik paketine karşılık gelir. Firma türüne göre gelir veya kurumlar vergisi istisnasından SGK primi desteğine, KDV muafiyetinden gümrük vergisi avantajına kadar uzanan bu destekler, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu çerçevesinde şekillenir. Bu yazıda, Teknopark İstanbul bünyesinde faaliyet gösteren firmaların yararlanabildiği devlet destekleri, dayanakları ve kapsamlarıyla birlikte ele alınıyor.

Bir firmanın bu desteklerden ne ölçüde yararlanabileceği, faaliyet alanına, personel yapısına ve satın alma planlarına göre değişir. Bu nedenle her destek kalemini ayrı ayrı, hangi koşulda ve hangi yasal dayanakla uygulandığını belirterek incelemek gerekir.

Teknopark nedir?

Teknopark, üniversite, araştırma kurumu ve sanayi işbirliğini aynı fiziksel alanda buluşturan, Ar-Ge ve yenilik odaklı firmaların faaliyet gösterdiği bir Teknoloji Geliştirme Bölgesi'dir. Bu bölgelerin kuruluş ve işleyiş esasları 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ile belirlenir. Kanun, bölgede yer alan firmalara belirli faaliyet alanlarında vergi ve prim avantajları tanıyarak Ar-Ge, yazılım ve tasarım süreçlerinin sürdürülebilirliğini destekler.

Teknopark İstanbul, Pendik, Beyoğlu ve Ümraniye yerleşkelerinde başta savunma teknolojileri, yapay zeka teknolojileri, siber güvenlik teknolojileri ve ileri malzeme teknolojileri olmak üzere ulaştırma teknolojileri, enerji teknolojileri, yaşam bilimleri, biyoteknoloji, optronik-mekatronik ve sensör, bankacılık ve blokzincir gibi çok sayıda odak teknoloji alanına yönelik faaliyet gösterir. Bölgede yer alan firmalar, aşağıda detaylandırılan destek kalemlerinden koşullara bağlı olarak yararlanabilir.

Bu destekler, firmanın bölgede fiilen sürdürdüğü Ar-Ge, yazılım veya tasarım faaliyetiyle doğrudan ilişkilidir. Bir başka deyişle avantajlar, firmanın bölgeye taşınmasından değil, bölge içinde yürütülen nitelikli faaliyetten doğar. Bu ayrım, başvuru öncesinde değerlendirilmesi gereken temel noktalardan biridir.

Teknopark firması olmanın avantajları

Bölgede faaliyet gösteren bir firma için avantajlar tek bir kalemle sınırlı değildir. Vergi istisnalarından prim desteklerine kadar birden çok destek türü aynı anda uygulanabilir.

Vergi avantajları

4691 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi kapsamında, bölgede faaliyet gösteren firmaların yalnızca Ar-Ge, yazılım ve tasarım faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar 31 Aralık 2028 tarihine kadar firma türüne göre gelir veya kurumlar vergisinden istisnadır. İstisna, firmanın tüm gelirlerini değil, yalnızca bu üç faaliyet alanından doğan kazancı kapsar.

Gelir vergisi stopajı

Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin bu görevleri kapsamında elde ettikleri ücretler üzerinden hesaplanan gelir vergisi de 31 Aralık 2028 tarihine kadar muafiyet kapsamındadır. Bu istisna, muhtasar beyanname üzerinden terkin edilerek uygulanır. Destek personeli sayısı, toplam Ar-Ge ve tasarım personel sayısının yüzde 10'u ile sınırlıdır. Toplam personel sayısı 15'e kadar olan firmalarda bu oran yüzde 20 olarak uygulanır.

SGK primi desteği

Ar-Ge ve tasarım personeline ait sigorta primi işveren hissesinin yüzde 50'si Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılanır. Bu destek, toplam prim oranı içinde yaklaşık yüzde 7,75'lik bir avantaj sağlar ve firmanın istihdam maliyetini doğrudan azaltır.

Destekle bağlantılı bir başka istisna damga vergisi alanındadır. 4691 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi uyarınca, bölgede çalışan Ar-Ge, tasarım ve destek personeline ilişkin ücretlere ait düzenlenen belgeler, 31 Aralık 2028 tarihine kadar damga vergisinden istisnadır.

KDV avantajları

Teknopark firmalarına, yalnızca Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde kullanılmak üzere satın alınan makine ve teçhizat için KDV istisnası uygulanır. Bu istisnanın kapsamı dar tutulmuştur ve bazı önemli sınırları vardır:

• İstisna, hakem onayı ile kullanılır.
• İkinci el ekipman, yazılım, sarf malzemeleri ve ofis demirbaşları kapsam dışındadır.
• Alınan ekipmanlar 3 yıl içinde amacı dışında kullanılamaz, devredilemez veya kiralanamaz.
• Aksi durumda, alınmayan vergi ceza ve faiziyle birlikte tahsil edilir.

Ayrıca yurt dışından getirilen araştırma ekipmanlarına yönelik ayrı bir istisna daha bulunur. 4691 sayılı Kanun'un 2. ek maddesine göre, Ar-Ge, yazılım ve tasarım projeleri kapsamında yurt dışından getirilen araştırma ekipmanları gümrük vergisi ve fonlardan, bu işlemlere ilişkin belgeler ise damga vergisi ve harçlardan 31 Aralık 2028 tarihine kadar istisnadır. Bu muafiyet, prototip geliştirme faaliyetleri için ve hakem onayıyla uygulanır.

Teknopark İstanbul'un sunduğu devlet destekleri

Yukarıdaki vergi ve prim avantajlarının yanında, Teknopark İstanbul bünyesinde uygulanan birkaç destek daha bulunur.

Temel bilimler desteği, 4691 sayılı Kanun'un 8/4 maddesine dayanır. Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Biyokimya, Biyoteknoloji, Endüstriyel Tasarım, Endüstriyel Tasarım, Mühendisliği Metalurji ve Malzeme Mühendisliği ve Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümleri alanlarında lisans mezunu Ar-Ge personeli istihdam eden firmalara, her bir personel için ödenen ücretin brüt asgari ücret kadar kısmı 2 yıl süreyle devlet tarafından karşılanarak destek sağlanır. Temel bilimler, yükseköğretim kurumlarının Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Biyokimya, Biyoteknoloji, Endüstriyel Tasarım, Endüstriyel Tasarım, Mühendisliği Metalurji ve Malzeme Mühendisliği ve Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümleri lisans programlarını ifade eder. 7263 sayılı Kanun ile bu bölümlere ilişkin ilave alanlar tahsis edilecektir.

Bölge dışı çalışma izni de bir diğer önemli uygulamadır. 4691 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi ve buna paralel Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre, Ar-Ge projelerinin belirli kısımlarının bölge dışında yürütülmesi mümkündür. Bu durumun gerekçelendirilmesi ve yönetici şirket tarafından onaylanması gerekir. Bakanlığın bilgilendirilmesi şarttır ve bölge dışında geçirilen süreler sınırlı oranlarda teşvik kapsamına alınır.

Son olarak, teknolojik ürün yatırım izin desteği, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği'nin 24. maddesi ve devamında düzenlenir. Ar-Ge faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar için özel bir izin mekanizması işletilir. Girişimci fizibilite raporu ile başvurur, teknik ve ekonomik değerlendirme yapılır, Bakanlık onayı ile üretim izni verilir. Bu süreç, doğrudan bir mali teşvikten ziyade Ar-Ge çıktılarının ticarileştirilmesini sağlayan bir destek mekanizmasıdır.

Kimler bu desteklerden yararlanabilir?

Bu destekler, Teknopark İstanbul bünyesinde faaliyet gösteren ve Ar-Ge, yazılım veya tasarım alanlarında çalışan firmaları kapsar. Vergi istisnaları firmanın bu üç alandan elde ettiği kazançla sınırlıdır. Gelir vergisi stopajı, SGK primi desteği ve damga vergisi muafiyeti ise bölgede istihdam edilen Ar-Ge, tasarım ve destek personeli üzerinden uygulanır. Destek personeli oranına ilişkin sınır, toplam Ar-Ge ve tasarım personeli sayısına göre belirlenir.

KDV ve gümrük vergisi istisnaları, satın alınan veya ithal edilen ekipmanın niteliğine bağlıdır ve hakem onayı şartını taşır. Temel bilimler desteğinden yararlanmak isteyen firmaların ise Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Biyokimya, Biyoteknoloji, Endüstriyel Tasarım, Endüstriyel Tasarım, Mühendisliği Metalurji ve Malzeme Mühendisliği ve Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümleri lisans mezunu Ar-Ge personeli istihdam etmesi gerekir.

Bölge dışı çalışma izni ve teknolojik ürün yatırım izin desteği gibi mekanizmalar ise doğrudan bir vergi istisnası değil, sürece bağlı bir onay mekanizması niteliğindedir. Bu tür desteklerden yararlanmak isteyen firmaların, ilgili yönetici şirket onayını ve gerektiğinde Bakanlık bilgilendirmesini süreç başında planlaması gerekir.

Teknopark İstanbul neden tercih edilmeli?

Teknopark İstanbul, savunma sanayii, derin teknoloji, siber güvenlik, yapay zekâ ve ileri malzeme alanlarında faaliyet gösteren firmaları bir arada barındıran büyük ölçekli bir teknoloji geliştirme bölgesidir. Bu yapı, firmaların yukarıda sayılan vergi ve prim desteklerinden yararlanmasının yanı sıra, benzer alanlarda çalışan diğer firmalarla aynı fiziksel ekosistemde yer almasını sağlar.

Ofis tahsisi süreciyle bölgeye giriş yapan firmalar, faaliyetlerini bu destek mekanizmalarının sağladığı çerçevede sürdürebilir. Destek kalemlerinin her biri belirli koşullara ve yasal dayanaklara bağlı olduğundan, başvuru öncesinde firmanın faaliyet alanının ve personel yapısının bu koşullarla uyumlu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir.

Bu değerlendirme, yalnızca vergi ve prim avantajlarıyla sınırlı kalmaz. Firmanın Ar-Ge ekibinin niteliği, istihdam ettiği destek personeli oranı ve satın almayı planladığı makine ile teçhizatın niteliği de sürecin bir parçasıdır. Her destek kaleminin kendine özgü şartları bulunduğundan, firmaların bu şartları önceden netleştirmesi başvuru sürecini kolaylaştırır.

Teknopark avantajları tablosu

İlgili yönetmelikler için tıklayınız.

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği

Sık Sorulan Sorular

Teknoparkta hangi vergilerden muaf olunur?

Bölgede Ar-Ge, yazılım ve tasarım faaliyetlerinden elde edilen kazançlar firma türüne göre gelir veya kurumlar vergisinden, ilgili personel ücretlerine ait belgeler damga vergisinden, belirli makine ve teçhizat alımları ise KDV'den istisnadır. Yurt dışından getirilen araştırma ekipmanı için ayrıca gümrük vergisi istisnası uygulanır.

Teknopark avantajlarından kimler yararlanabilir?

Bölgede faaliyet gösteren ve Ar-Ge, yazılım veya tasarım alanında çalışan firmalar ile bu firmalarda istihdam edilen Ar-Ge, tasarım ve destek personeli, ilgili şartları sağlamaları hâlinde bu desteklerden yararlanabilir.

Gelir vergisi stopaj desteği nedir?

Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisinin, muhtasar beyanname üzerinden terkin edilmesi yoluyla uygulanan bir istisnadır. Destek 31 Aralık 2028 tarihine kadar geçerlidir.

SGK desteği ne kadar sürer ve kapsamı nedir?

Ar-Ge ve tasarım personeline ait sigorta primi işveren hissesinin yüzde 50'si Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılanır. Bu destek toplam prim yükü içerisinde yaklaşık yüzde 7,75 oranında maliyet avantajı sağlar.

Destek personeli sayısı nasıl sınırlandırılır?

Destek personeli sayısı, toplam Ar-Ge ve tasarım personeli sayısının yüzde 10'u ile sınırlıdır. Toplam personel sayısı 15'e kadar olan firmalarda bu oran yüzde 20 olarak uygulanır.

KDV istisnası hangi alımları kapsar?

İstisna yalnızca Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde kullanılacak makine ve teçhizat alımlarını kapsar. İkinci el ekipmanlar, yazılımlar, sarf malzemeleri ve ofis demirbaşları kapsam dışındadır. Uygulamadan yararlanılabilmesi için hakem onayı alınması gerekir.

Yurt dışından getirilen araştırma ekipmanı için hangi istisnalar uygulanır?

Ar-Ge, yazılım ve tasarım projeleri kapsamında yurt dışından getirilen araştırma ekipmanları gümrük vergisi ve fonlardan, ilgili belgeler ise damga vergisi ve harçlardan istisnadır. Muafiyet, prototip geliştirme faaliyetleri kapsamında ve hakem onayı ile uygulanır.

Ar-Ge projesinin bir kısmı bölge dışında yürütülebilir mi?

Evet. Projenin belirli bölümlerinin gerekçelendirilmesi ve yönetici şirket tarafından uygun görülmesi hâlinde bölge dışında yürütülmesi mümkündür. Bakanlığın bilgilendirilmesi zorunludur ve bölge dışında geçirilen süreler mevzuatta belirtilen oranlar dâhilinde teşvik kapsamına alınır.

Temel bilimler desteği kimleri kapsar?

Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Biyokimya, Biyoteknoloji, Endüstriyel Tasarım, Endüstriyel Tasarım, Mühendisliği Metalurji ve Malzeme Mühendisliği ve Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümleri lisans mezunu Ar-Ge personeli istihdam eden firmaları kapsar. Her personel için ödenen ücretin brüt asgari ücret kadar kısmı iki yıl süreyle devlet tarafından desteklenir.

Teknolojik ürün yatırım izni nasıl alınır?

Girişimci fizibilite raporu ile başvuruda bulunur. Teknik ve ekonomik değerlendirme sonrasında Bakanlık onayı alınması hâlinde üretim izni verilir. Bu uygulama doğrudan mali bir teşvik değil, Ar-Ge çıktılarının ticarileştirilmesini destekleyen bir izin mekanizmasıdır.

Öne Çıkan Ana Çıkarımlar

• Firma türüne göre gelir veya kurumlar vergisi istisnası, yalnızca Ar-Ge, yazılım ve tasarım faaliyetlerinden elde edilen kazançları kapsar ve 31 Aralık 2028 tarihine kadar geçerlidir.
• SGK işveren hissesi desteği, Ar-Ge ve tasarım personeli için toplam prim oranında yaklaşık yüzde 7,75'lik bir avantaj sağlar.
• KDV ve gümrük vergisi istisnaları belirli koşullara ve hakem onayına bağlıdır; kapsam dışı kalan kalemler ve süre sınırları net şekilde tanımlanmıştır.
• Temel bilimler desteği, belirli lisans programlarından mezun Ar-Ge personeli istihdam eden firmalara 2 yıl süreyle uygulanır.
• Teknolojik ürün yatırım izni, mali bir teşvikten çok, Ar-Ge çıktılarının ticarileştirilmesini destekleyen ayrı bir mekanizmadır.
• Teknopark İstanbul'da sunulan devlet destekleri ve teşvikler hakkında ayrıntılı bilgi almak, başvuru sürecini değerlendirmek veya ofis tahsisi seçeneklerini incelemek için uzman ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

Teknopark İstanbul'da ofis tahsisi için başvurun.